«Το επ' εμοί, ενόσω ζω και αναπνέω και σωφρονώ, δεν θα παύσω πάντοτε να υμνώ μετά λατρείας τον Χριστό μου, να περιγράφω μετ' έρωτος την φύσιν και να ζωγραφώ μετά στοργής τα γνήσια Ελληνικά ήθη». (Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης)

Τετάρτη, 22 Ιουλίου 2009

ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΘΗΝΑΪΚΟΥ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΟΥ


Αυτή η μάνα πώς να ξεχάσει τον αγνοούμενο γιο της;
.
Ας μην αυταπατώμεθα: ξεχάσαμε και κάναμε λοβοτομή για να ξεχάσουμε και τα λίγα που θυμόμαστε από την Κύπρο και την επί τριάντα πέντε χρόνια δοκιμασία της. Το σύνθημα "Δεν ξεχνώ" είναι τόσο ξεθωριασμένο και αδιάφορο, όσο οι ασπρόμαυρες φωτογραφίες του αιματοβαμμένου καλοκαιριού του '74.
.

Πλατεία Μοναστηρακίου, σήμερα το μεσημέρι. Συνεργεία του Δήμου μαζεύουν τις σημαίες της Ελλάδας και της Κύπρου. Πάει κι αυτό...
.
Για να τηρήσουμε τα προσχήματα (απέναντι στους ξένους άραγε ή στις ενοχές μας;), κάνουμε κάθε τέτοια μέρα κάποιες "εκδηλώσεις", που θυμίζουν τα μνημόσυνα: στα εννιάμερα πολλοί κλαίνε, στα σαράντα αρκετοί, στα τρίμηνα και τα εξάμηνα όλο και λιγότεροι, στο χρόνο κανείς.
Αυτό το καλοκαίρι ήταν γεμάτο εκδηλώσεις μνήμης. Πριν ένα μήνα κάναμε το μνημόσυνο των Ελγινείων. Το θέμα ξεφούσκωσε και θα περάσει γρήγορα στην αφάνεια. Λίγες μέρες μετά θυμηθήκαμε τα πέντε χρόνια από το θρίαμβο της Πορτογαλίας. Μετά θυμηθήκαμε τα τριάντα πέντε χρόνια από την τουρκική εισβολή στην Κύπρο. Αύριο - μεθαύριο θα θυμηθούμε για λίγο τη Μεταπολίτευση και τον Καραμανλή και θα προβούμε, λόγω συγγενείας και συνωνυμίας, στις αναπόφευκτες συγκρίσεις. Ακολουθεί η επέτειος των δύο χρόνων από το ολοκαύτωμα του 2007 και μετά μπαίνουμε στο προεκλογικό και γριππιασμένο φθίνόπωρο. Και του χρόνου!
.

ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ, ΘΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΜΑΣ ΑΣΧΕΤΟΣΥΝΗΣ


Πασίγνωστο, πολυφωτογραφημένο και πολυζωγραφισμένο το σπιτάκι με τις Καρυάτιδες στην οδό Ασωμάτων, μετά από χρόνια εγκατάλειψης αναστηλώθηκε και φρεσκαρίστηκε με αφορμή τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Πλην όμως, παραμένει κλειστό και σιωπηλό.
Ο ιδιοκτήτης του διπλανού ακινήτου, αδιάφορος για την αξία του μικρού σπιτιού, βρήκε ακριβώς δίπλα από τις Καρυάτιδες να κολλήσει την πινακίδα του.
.

Το Υπουργείο Πολιτισμού και ο Δήμος της Πρωτεύουσας, όχι μόνο δεν εξαφάνισαν την απαίσια πινακίδα, αλλά έκαναν κάτι χειρότερο: εξαφάνισαν την πρόσοψη του σπιτιού φυτεύοντας ακριβώς μπροστά του μία κουτσουπιά. Εντάξει, η πόλη μας χρειάζεται δένδρα, αλλά όχι εκεί που κρύβουν τις ελάχιστες ομορφιές της!
.

Δευτέρα, 20 Ιουλίου 2009

ΕΙΚΟΣΙ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΤΣΑΡΟΥΧΗ


«Θέλω να 'χω ωραία πράγματα σπίτι μου! Αυτό μ' εκνευρίζει αφάνταστα! Ούτε ο καλλιτέχνης, ούτε ο έμπορος είναι κύριος της τέχνης. Είναι ο άνθρωπος! Η αιτία της τέχνης βγαίνει από την εξυπηρέτηση του ανθρώπου. Δηλαδή αυτό που κάνουμε είναι ιερό. Και δεν το εξαγιάζει το χρήμα ή η δημοπρασία ή η γκαλερί. Και μοιραίως φθάνουμε σε μια αντίληψη θρησκευτική της ζωής.
Ο κόσμος πάσχει σήμερα από άχρηστες ελευθερίες. Γιατί οι άχρηστες ελευθερίες είναι χειρότερες από την απαγόρευση της βραδιάς. Πρέπει κανείς να βρει νέους τρόπους πειθαρχίας στα μέτρα μας, στις ανάγκες μας. Εκείνο που είναι ένα γεγονός, είναι ότι αυτή η ελευθερία ερεθίζει και σκοτώνει και δεν οδηγεί πουθενά. Κάνει ό,τι θέλει, τότε θα απαντήσει ένας άνθρωπος ειδικός, «θέλω να με βοηθήσεις να μάθω τι θέλω» και το λένε οι πιο πολλοί άνθρωποι, ιδίως οι νέοι. Σήμερα η κοινωνία είναι γεμάτη από ελεύθερους ανθρώπους που η ελευθερία του έγκειται στο να αγνοούν τις συνέπειες των πράξεών τους, για τους άλλους και για τον εαυτό τους. Και μέχρις ένα σημείο, καλλιεργείται αυτή η ελευθερία. Δεν είναι πάντοτε τα πράγματα τόσο απλά...»
.
Περί Τέχνης
.
Ζεϊμπέκικο
.

Τετάρτη, 24 Ιουνίου 2009

ΜΙΑ ΙΔΕΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ


Κοντεύει δεκαετία από τότε που ο πρωθυπουργός Σημίτης εξήγγειλε τη δημιουργία του Μητροπολιτικού Πάρκου Ελληνικού, με τη θυσία χιλίων στρεμμάτων από την έκταση του παλιού αεροδρομίου, η ανοικοδόμηση των οποίων θα χρηματοδοτούσε την δημιουργία του χώρου πρασίνου στην υπόλοιπη έκτασή του. Η κυβέρνηση Καραμανλή επανέλαβε τις ίδιες εξαγγελίες, χωρίς φυσικά να γίνει τίποτε, πέρα από τον καθορισμό των περιοχών που θα οικοδομηθούν.
Είναι φανερό ότι το ελληνικό κράτος δεν ενδιαφέρεται ειλικρινά για την πραγματοποίηση αυτού του έργου. Γραμμένη έχει την ποιότητα ζωής των Αθηναίων και την οικολογική καταστροφή της Αττικής. Το απασχολεί μόνο η ικανοποίηση όσο το δυνατόν περισσότερων εργολαβικών συμφερόντων. Το ίδιο συμβαίνει και στα Μεσόγεια, στον Ελαιώνα, στα βουνά που περιβάλλουν την Αθήνα, στα νησιά.
Αν υπήρχε βούληση να δημιουργηθεί ένα πάρκο εξ ίσου σημαντικό με το Σέντραλ Πάρκ ή με το Χάιντ Πάρκ, που μάλιστα θα προκαλούσε ως εγχείρημα παγκόσμιο ενδιαφέρον ανάλογο αυτού για το Μουσείο της Ακρόπολης, αυτό θα μπορούσε να γίνει σχεδόν δωρεάν, λύνοντας συγχρόνως και πολλά προβλήματα που έχει προκαλέσει η έλευση των μεταναστών στην πόλη.
Η συνολική έκταση του αεροδρομίου θα μπορούσε να κοπεί σε τόσα κομμάτια, όσα είναι τα κράτη του πλανήτη, ή έστω όσα είναι αναγνωρισμένα από τον ΟΗΕ. Η έκτασή τους θα μπορούσε να είναι ίση, ως δείγμα της ισότητας των λαών, ή κατά κάποιο τρόπο ανάλογη της εκτάσεως ή του πληθυσμού των κρατών. Κάθε κομμάτι θα διανεμόταν στο αντίστοιχο κράτος, με την υποχρέωση αυτό να το διαμόρφωνε με πράσινο που θα θύμιζε το τοπίο της αντίστοιχης χώρας. Μέσα σε αυτή την έκταση θα μπορούσε να ανεγείρει ένα ναό ή πολιτιστικό κέντρο, ή και περισσότερα, κατά προτίμηση αντίγραφα σημαντικών μνημείων. Με αυτό τον τρόπο οι μετανάστες κάθε χώρας θα είχαν το θρησκευτικό - πολιτιστικό κέντρο τους χωρίς καμμία δαπάνη του Ελληνικού κράτους και η ελληνική πρωτεύουσα θα αποκτούσε ένα Πάρκο των Ηνωμένων Εθνών με χαρακτηριστικά δείγματα από τη βλάστηση και τα μνημεία όλου του κόσμου, συγκεντρωμένα σε μία εύκολα προσβάσιμη έκταση.
Ανάμεσα σε αυτή τη μικρογραφία του πλανήτη η ελληνική παρουσία θα υποδηλωνόταν με την ανάδειξη των αρχαιοτήτων της περιοχής και των διατηρητέων μνημείων του αεροδρομίου και της Ολυμπιακής.
Με έναν ανέξοδο τρόπο η Ελλάδα θα αποκτούσε ένα αληθινό παγκόσμιο πολυπολιτισμικό κέντρο, ένα μοναδικό σημείο συναντήσεως λαών, πολιτισμών και θρησκειών, και θα έδινε το παράδειγμα σε όλο τον κόσμο.
Πλην όμως αυτές οι ιδέες δεν έχουν ψωμί. Οπότε θα παραμείνουν ιδέες...
.

ΕΠΙΦΑΝΕΙΕΣ 23: ΑΝΑΡΧΟ-ΒΑΝΔΑΛΟΙ ΣΤΟ ΜΟΝΑΣΤΗΡΑΚΙ


Δεν πρόλαβαν να περατωθούν οι εργασίες αναστηλώσεως στην Παντάννασσα, στην πλατεία του Μοναστηρακίου, και οι ανεγκέφαλοι "αναρχικοί" (ή του "Χώρου") έδρασαν, ρυπαίνοντας με τα σπρέυ τους την είσοδο και τους χιλιόχρονους πέτρινους τοίχους της ιστορικής εκκλησίας. Νομίζουν, τα γελοία ανδρείκελα, ότι με το να αφήσουν το σύμβολό τους επάνω στην ξύλινη πόρτα και το "Ούτε αφέντης, ούτε Θεός", κάτι σπουδαίο κάνουν.
.

Πλανώνται οι δυστυχείς. Δεν είναι τα καθαριστικά που απαλλάσσουν το ναό από τα βέβηλα και βάρβαρα ίχνη τους. Είναι η αλήθεια και η δύναμη της Ιστορίας.
.

Όταν αυτοί θα έχουν παρέλθει και κανείς δε θα τους θυμάται, αυτούς ή τους άφρονες πάτρονές τους, καθώς η μόνη συνεισφορά τους σε αυτή τη ζωή θα είναι η καταστροφή και η ασχήμια, οι πέτρες θα στέκουν στη θέση τους και τα μνημεία θα ατενίζουν τον αττικό ήλιο.
Ίσως κάποιες σκιές από τα σβησμένα συνθήματά τους θα υπενθυμίζουν ότι στην πραγματικότητα ποτέ δεν έφυγαν από αυτή τη γη οι Έρουλοι, οι Γότθοι, οι Βάνδαλοι και οι Τούρκοι. Ποτέ.
.

Δευτέρα, 22 Ιουνίου 2009

Ο ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΣΤΟΝ ΑΛΛΟΤΕ ΓΡΑΦΙΚΟ ΣΑΡΩΝΙΚΟ


Σε μικρή απόσταση από τη θάλασσα, μέσα σε ένα πευκόφυτο χώρο κοντά στο Λαγονήσι, ο Άγιος Δημήτριος κουβαλάει τους αιώνες της ιστορίας του και παρακολουθεί την εναλλαγή των περιόδων ακμής και παρακμής, προσφέροντας με την κομψή μορφή του ιδανικό σκηνικό για "γραφικά" μυστήρια.
.

Τυπικό δείγμα βυζαντινού ρυθμού, όπως εφαρμόστηκε στην Αττική, με πλευρικές κόγχες μοναστηριακού τύπου, διασώζει από την αρχική του μορφή το βόρειο τοίχο, με την επιμελημένη ισόδομη πλινθοπερίκλειστη τοιχοδομία.
.

Τα διάσπαρτα στο χώρο σπαράγματα μαρτυρούν πιθανή στήριξη του αρχικού τρούλου σε μονόλιθους κίονες. Μετά τη μερική κατάρρευση και την ανοικοδόμηση του ναού, ο οκταγωνικός τρούλος στηρίχθηκε στους τοίχους, οι οποίοι δομήθηκαν με αργούς λίθους.
.


Στο εσωτερικό του σώζονται λίγες αλλά ενδιαφέρουσες τοιχογραφίες, που προσδίδουν ιερότητα στο χώρο. Η αξία τους τονίζεται από την αντίθεσή τους προς τον ασβεστωμένο τοίχο.
Όπως και σε πάμπολλα μνημεία της χώρας μας, η παρουσία του σύγχρονου εκκλησιαστικού κιτς περισσεύει και εδώ. Τέτοιοι χώροι, καθαγιασμένοι από το λιβάνι και τους ψαλμούς αιώνων, δεν έχουν ανάγκη από βιομηχανικά εκκλησιαστικά χαϊμαλιά, ούτε από τσιμεντοστρωμένο περιβάλλοντα χώρο, ούτε κυρίως από αυθαίρετες ταβέρνες, προφανέστατα ιδιοκτησία της Εκκλησίας, σε απόσταση ελαχίστων μέτρων.
Ο "οίκος του εμπορίου" είναι πάντα εδώ, τραγικά κοντά μας.
Τα εκκλησιαστικά μνημεία μας, φορείς και μάρτυρες μιας ακόμη ζωντανής παράδοσης, αξίζουν καλύτερης μεταχείρισης από την Εκκλησία μας.
.

Κυριακή, 14 Ιουνίου 2009

ΚΑΛΟΔΕΧΟΥΜΕΝΗ ΚΑΤΑΠΑΤΗΣΗ ΤΟΥ ΠΕΖΟΔΡΟΜΟΥ ΤΗΣ ΕΡΜΟΥ


Τυχερή η γηραιά Μερσέντες. Αντί να αποσυρθεί και να σκουριάσει πεταμένη κάπου, καλοσυντηρημένη και σένια περιμένει να οδηγήσει το ζεύγος των νεονύμφων στη λεωφόρο της ευτυχίας. Ωραία εικόνα σήμερα το μεσημέρι στην έρημη, κυριακάτικη Ερμού.
.

Η ΠΥΛΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΥ


Κυριακή των Αγίων Πάντων σήμερα και αυτή η παλιά αυλόπορτα, που οδηγεί σε ένα ιδιωτικό εκκλησάκι σε κάποιο δρομάκι της Αγίας Παρασκευής, με έκανε να σκεφθώ ότι κάπως έτσι πρέπει να είναι η πύλη του Παραδείσου: όμορφη και με λουλούδια. Και δυστυχώς στενή, για να χωράει λίγους.
.

Παρασκευή, 29 Μαΐου 2009

ΘΡΗΝΟΣ ΤΟΥ ΠΟΝΤΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΕΩΣ


.
Έναν πουλίν, καλόν πουλίν, εβγαίν' από την Πόλιν,
μηδέ σ' αμπέλια 'κόνεψεν, μηδέ σε περιβόλιν,
επήεν και ν' εκόνεψεν σ' Αγιά-Σοφιάς την πόρταν.
Ένοιξεν τ' έναν το φτερόν, σο αίμαν βουτεμένον.
Και σ' άλλο το φτερόν εθέ, χαρτίν βαστά γραμμένον.
Ατό κανείς 'κι αναγνώθ', κανείς 'κι ξερ' ντο λέει,
μηδέ κι ο Πατριάρχης μας με όλους τους ποπάδες.
Κι έναν παιδίν, καλόν παιδίν, πάει και αναγνώθει.
Σίτια αναγνώθ’ και σίτια κλαίει, σίτια κρούει την καρδίαν:
Ν' αϊλί εμάς και βάι εμάς, 'πάρθεν ή Ρωμανία!
Ν' αϊλί εμάς και βάι εμάς, οι Τούρκ’ την Πόλ’ επαίραν.
Επαίραν το Βασιλοσκάμ’ κι ελλάεν Αφεντία.
Μοιρολογούν τα εκκλησιάς, κλαίγνε τα μαναστήρια
κι Αϊ-Γιάννες ο Χρυσόστομον κλαίει, δερνοκοπισκάται.
Μη κλαις, μη κλαις Αϊ-Γιάννε μου και μη δερνοκοπάσαι.
Η Ρωμανία αν πέρασεν, η Ρωμανία αν ‘πάρθεν
Η Ρωμανία αν πέρασεν, ανθεί και φέρει κι άλλο.
.

Πέμπτη, 28 Μαΐου 2009

Η ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ


Αναστηλωμένο τμήμα των χερσαίων τειχών της Κωνσταντινουπόλεως
.
29 ΜΑΪΟΥ 1453
.
Πήραν την Πόλιν, πήραν την
.
El asedio de Constantinopla.
.
Της Άρνης το νερό
.